Rozwód krok po kroku – jak wygląda postępowanie i ile trwa?

Decyzja o rozwodzie nigdy nie jest łatwa. Niezależnie od tego, czy została podjęta wspólnie, czy jednostronnie, zwykle towarzyszy jej wiele pytań i niepewności.

Klienci, którzy przychodzą do mnie na konsultacje najczęściej chcą wiedzieć, jak wygląda rozwód krok po kroku, ile trwa postępowanie i czego mogą się spodziewać w sądzie.

Poniżej przedstawiam podstawowe informacje, które pomogą uporządkować ten proces.

Kiedy sąd może orzec rozwód?

Zgodnie z przepisami, sąd może orzec rozwód tylko wtedy, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.

Zupełny rozkład pożycia oznacza zerwanie:

• więzi uczuciowej,
• więzi fizycznej,
• więzi gospodarczej.

Trwały rozkład pożycia oznacza, że stan rozerwania więzi między małżonkami utrzymuje się dłuższy czas, przy czym żaden przepis nie określa jak długi jest to czas. Niektóre orzeczenia wskazują, że taki okres to około pół roku, przy czym nie będzie on zasadny w każdej sytuacji – sąd musi każdą sprawę rozpatrzyć indywidualnie i określić trwałość rozkładu w konkretnej relacji małżeńskiej.

Dodatkowo sąd bada, czy rozwód:

• nie narusza dobra wspólnych małoletnich dzieci (podstawowym narzędziem w tym zakresie jest zlecenie wywiadu środowiskowego kuratorowi sądowemu),
• nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

Pozew o rozwód – od czego zacząć?

Postępowanie rozwodowe rozpoczyna się od złożenia pozwu o rozwód do właściwego sądu okręgowego.

Dla spraw, w których małżonkowie zamieszkują na terenie Trójmiasta, właściwy będzie Sąd Okręgowy w Gdańsku.

W pozwie należy wskazać m.in.:

• dane małżonków,
• żądanie rozwodu (z orzekaniem o winie lub bez),
• uzasadnienie wystąpienia przesłanek rozwodu, tj. trwałego rozerwania więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej,
• stanowisko dotyczące dzieci (władza rodzicielska, kontakty, alimenty).

Ponadto w pozwie należy zawrzeć wniosek o zabezpieczenie roszczeń dotyczących dzieci, jeżeli jest taka potrzeba (zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych, zabezpieczenie kontaktów, zabezpieczenie miejsca zamieszkania dziecka).

Już na tym etapie warto skonsultować się z adwokatem od spraw rodzinnych, aby uniknąć błędów, które mogą wpłynąć na dalszy przebieg postępowania, a także aby przygotować pozew w taki sposób, który umożliwi zakończenie sprawy sądowej w jak najszybszym terminie.

Do pozwu należy dołączyć odpis aktu małżeństwa (najlepiej nie starszego niż 6 miesięcy) oraz odpisy aktów urodzenia małoletnich dzieci stron, jeżeli małżonkowie mają wspólnie małoletnie dzieci.

Opłata sądowa za złożenie pozwu o rozwód wynosi 600 zł. W przypadku orzeczenia przez sąd rozwodu bez orzekania o winie, połowa uiszczonej opłaty podlega zwrotowi.

Rozwód z orzekaniem o winie czy bez?

Zasadą jest, że sąd w wyroku rozwodowym orzeka kto ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego. Jeżeli jednak małżonkowie zgodzą się, aby małżeństwo zostało rozwiązane bez orzekania o winie, sąd nie bada winy. Jeżeli chociaż jeden z małżonków nie wyrazi zgody na rozwód bez orzekania o winie, wówczas sąd również musi orzec kto ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego.

Kwestia dotycząca winy małżonka jest złożona i opisana zostanie przeze mnie w osobnym wpisie.

Sprawy dotyczące dzieci w postępowaniu rozwodowym

Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga o:

• władzy rodzicielskiej,
• kontaktach z dzieckiem,
• obowiązku alimentacyjnym.

Nadrzędnym kryterium dla sądu zawsze jest dobro dziecka. W praktyce oznacza to, że nawet przy konflikcie między rodzicami, konieczne jest przedstawienie rozwiązań, które zapewnią dziecku stabilność i bezpieczeństwo.

Jak wygląda postępowanie sądowe po złożeniu pozwu o rozwód?

Po złożeniu pozwu sąd doręcza odpis pozwu do strony przeciwnej (małżonka), zobowiązując ją do ustosunkowania się do twierdzeń i dowodów zawartych w pozwie.

Jeżeli w pozwie zawarto wniosek o zabezpieczenie roszczeń dotyczących dzieci, sąd niezwłocznie wyznacza rozprawę w celu rozpoznania wniosku o zabezpieczenie (w terminie około miesiąca od złożenia pozwu).

Następnie sąd wyznacza termin rozprawy rozwodowej.

Termin wyznaczenia rozprawy zależny jest od tego, do jakiego sędziego sprawa trafi do rozpoznania i od ilości spraw, jakie ten sędzia ma do rozpoznania. W Sądzie Okręgowym w Gdańsku termin wyznaczenia pierwszej rozprawy wynosi obecnie od około 3 miesięcy do 6 miesięcy od momentu złożenia pozwu o rozwód.

W jej trakcie:

• przesłuchiwane są strony,
• sąd ustala, czy wystąpiły przesłanki do orzeczenia rozwodu,
• sąd może przeprowadzić dowody (np. z dokumentów lub zeznań świadków).

Ile trwa rozwód?

W prostych sprawach rozwodowych możliwe jest zakończenie postępowania już na pierwszej rozprawie. W bardziej skomplikowanych sprawach proces może trwać dłużej.

Czas trwania postępowania zależy od wielu czynników, w szczególności:

• stanowisk stron,
• obecności małoletnich dzieci,
• tego, czy strony wnoszą o orzekanie o winie.

Rozwód bez orzekania o winie może zakończyć się w ciągu kilku miesięcy (około pół roku od złożenia pozwu o rozwód), natomiast sprawy sporne często trwają znacznie dłużej.

Czy warto skorzystać z pomocy adwokata przy rozwodzie?

Sprawy rodzinne należą do najbardziej obciążających emocjonalnie. Pomoc adwokata rodzinnego pozwala nie tylko zabezpieczyć interesy prawne, ale także uporządkować sytuację, uniknąć niepotrzebnych konfliktów, a także zapewnić wsparcie w najcięższym okresie konfliktu okołorozwodowego.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w rozwodzie, zapraszam do kontaktu w celu umówienia konsultacji, na której odpowiem na wszystkie Twoje wątpliwości i dobierzemy rozwiązania najlepiej dopasowane do Twojej sprawy.

Powyższy wpis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.